Idea programu

Na efekty realizacji procesu kształcenia składają się liczne grupy czynników. Można do nich zaliczyć determinanty: indywidualne, środowiskowe, pedagogiczne/szkolne (podział wg: Z. Lisiecka, CKE, VIII Konferencja Diagnostyki Edukacyjnej, Kielce 2002 r.). Każda z tych grup inaczej wpływa na rezultaty uczenia się i składa się z licznych elementów, które na siebie współoddziałują.

Studia pedagogiczne przygotowują do lepszego rozumienia przyczyn leżących w obszarze nauk humanistycznych takich jak pedagogika, psychologia, socjologia. Nauczyciele w swojej pracy dydaktyczno-wychowawczej mogą także liczyć na pomoc: psychologa/pedagoga szkolnego, specjalistycznych poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz na różne formy dokształcenia się (głównie z ww. dziedzin).

Specyfika pracy w szkole wykracza jednak poza obszar nauk humanistycznych i dotyka m.in. problemów związanych ze ZDROWIEM UCZNIÓW. Jest to jeden z kluczowych, indywidualnych czynników, który wielopłaszczyznowo determinuje proces kształcenia na wszystkich jego etapach.

W tej sferze nauczyciele pozostawieni są często samym sobie. Już na etapie studiów nie otrzymują wystarczającej wiedzy i przygotowania praktycznego. Jedynym, często, przedmiotem dotykającym ww. problemu są biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania (realizowane tylko na kierunkach pedagogicznych w wymiarze około 30 godzin).

Nie można w żadnej mierze oddzielić problemów zdrowotnych dzieci i młodzieży od codziennej pracy nauczyciela. Zakres oddziaływania systemu ochrony zdrowia jest ograniczony i sprowadza się do podjęcia diagnozy i procesu leczenia/rehabilitacji medycznej. Jednak obniżone sprawności funkcji fizycznych, psychospołecznych uczniów i wychowanków (w wielu przypadkach spowodowane chorobami lub zaburzeniami rozwoju) nieprzerwanie determinują proces kształcenia.

Nauczyciel codziennie staje przed koniecznością:

  • dokonywania wstępnej diagnozy przyczyn występowania u dzieci i młodzieży nieprawidłowych zachowań/reakcji zaobserwowanych podczas swojej pracy dydaktyczno-wychowawczej  w szkole;
  • dostosowania pracy dydaktyczno-wychowawczej do potrzeb i uwarunkowań uczniów z zdiagnozowanymi chorobami/deficytami rozwojowymi;
  • udzielenia pomocy rodzicom i opiekunom dzieci/młodzieży w podjęciu wczesnej i kompleksowej interwencji zdrowotnej (w przypadku zaobserwowanych nieprawidłowości);
  • wielopłaszczyznowego wspierania uczniów posiadających problemu zdrowotne.

Rodzice ufają nauczycielom, że ich dziecko przebywając w placówce oświatowej jest bezpieczne dlatego też personel szkoły musi być przygotowany do podjęcia skutecznej, profesjonalnej interwencji medycznej w nagłych sytuacjach krytycznych zagrażających zdrowiu a nawet życiu uczniów.

W coraz liczniej spotykanych przypadkach uczęszczania dzieci z chorobami przewlekłymi do powszechnych szkół, nauczyciele powinni również posiadać wiedzę i umiejętności z zakresu elementarnej opieki medycznej (np. dzieci chore na astmę, cukrzycę, epilepsję), które w niektórych przypadkach mogą uchronić dziecko przed wystąpieniem negatywnych konsekwencji objawów choroby.

Powyższe, medyczne uwarunkowania realizacji procesu kształcenia wymagają odpowiedniego przygotowania merytorycznego nauczycieli. Dlatego w obliczu:

  • kluczowego wpływu stanu zdrowia dzieci i młodzieży na efektywność procesów kształcenia
  • braku akademickiego przygotowania nauczycieli do wstępnego rozpoznawania problemów zdrowotnych
  • braku wystarczającego wsparcia ze strony podmiotów medycyny szkolnej
  • braku oferty rzetelnych, profesjonalnych i wielotematycznych form dokształcenia
  • powszechnie artykułowanych potrzeb nauczycieli w ww. zakresie

został opracowany przez specjalistów „Krajowy Program Edukacji Medycznej Nauczycieli i Wychowawców – Zdrowa szkoła”, organizujący na terenie całego kraju sieć ośrodków oferującą szkołom możliwość podnoszenia przez nauczycieli wiedzy medycznej poprzez udział w specjalistycznych, akredytowanych szkoleniach.

Dbałość szkół o systematyczne rozwijanie wśród swojej kadry pedagogicznej wiedzy i umiejętności medycznych  jest nagradzana Certyfikatem „Zdrowa Szkoła”, świadczącym o przygotowaniu placówki do skutecznego i profesjonalnego realizowania procesów edukacyjno-wychowawczych z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb dzieci i młodzieży.


Cele programu

 

Cel główny

Wsparcie szkół oraz innych instytucji realizujących proces kształcenia, wychowania i opieki, we wstępnym rozpoznawaniu chorób oraz zaburzeń w rozwoju psycho-somatycznym dzieci i młodzieży a także w podejmowaniu zindywidualizowanych działań zaradczych w trakcie bieżącej pracy dydaktyczno-wychowawczej placówki.  

 

Cele szczegółowe

  1. Podniesienie poziomu wiedzy i umiejętności nauczycieli w zakresie wyodrębniania i identyfikacji objawów najczęściej spotykanych chorób przewlekłych i zaburzeń w rozwoju psycho-somatycznym uczniów/wychowanków wpływających na przebieg pracy dydaktyczno-wychowawczej
  2. Podniesienie poziomu wiedzy nauczycieli w zakresie funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w Polsce oraz innych form wsparcia medycznego, społecznego, psychologicznego i finansowego pozwalającej na udzielenie skutecznej pomocy rodzicom i opiekunom dzieci/młodzieży w podjęciu wczesnej oraz kompleksowej interwencji zdrowotnej.
  3. Podniesienie poziomu wiedzy nauczycieli z zakresu różnorodnego, negatywnego wpływu stanów chorobowych i zaburzeń psychosomatycznych na rozwój poznawczy i społeczno-emocjonalny dzieci i młodzieży a tym samym na przebieg i uwarunkowania realizacji pracy dydaktyczno-wychowawczej.
  4. Wyposażenie nauczycieli w umiejętności realizacji i dostosowania procesów edukacyjno-wychowawczych do zindywidualizowanych potrzeb dzieci i młodzieży z zdiagnozowanymi, przewlekłymi chorobami a także z zaburzeniami w rozwoju psycho-somatycznym.
  5. Nabycie przez nauczycieli umiejętności szybkiej i profesjonalnej reakcji w krytycznych sytuacjach medycznych zagrażających zdrowiu i życiu uczniów.
  6. Przygotowanie kadry nauczycielskiej do sprawowania opieki nad dziećmi i młodzieżą z najczęściej występującymi chorobami i zaburzeniami w rozwoju psycho-somatycznym, wymagającymi szczególnej uwagi i realizacji incydentalnych/stałych procedur medycznych w trakcie pracy pedagogicznej.
  7. Przygotowanie nauczycieli do prowadzenia skutecznej edukacji zdrowotnej dzieci i młodzieży szkolnej.
  8. Podniesienie poziomu świadomości nauczycieli w zakresie kluczowego znaczenia podjęcia procesu wczesnego leczenia  diagnozy zaburzeń dla przyszłych losów edukacyjno-zawodowych uczniów/wychowanków.
  9. Podniesienie poziomu świadomości kadry zarządzającej szkół oraz innych instytucji realizujących proces kształcenia, wychowania, opieki dzieci i młodzieży w zakresie konieczności permanentnego podnoszenia poziomu wiedzy i umiejętności nauczycieli w zakresie medycznych aspektów realizacji procesów edukacyjno-wychowawczych.
  10. Podnoszenie poziomu świadomości i wiedzy nauczycieli oraz kadry zarządzającej placówkami edukacyjnymi i opiekuńczo-wychowawczymi, w zakresie kluczowego znaczenia stanu zdrowia dzieci i młodzieży dla przebiegu pracy dydaktyczno-wychowawczej.